پرورش و نگهداری گیاه پیچک سرو
پیچک سرو با نام علمی (Ipomoea quamoclit)، گیاهی زیبا و رونده است که به خاطر گل های قرمز روشن و ستاره ای شکل و برگ های ظریف و سوزنی اش شناخته می شود. اگرچه این گیاه از نظر فنی یک گیاه «یک ساله» محسوب می شود، اما اغلب مانند یک گیاه چندساله رفتار می کند؛ زیرا توانایی بالایی در خود-بذری (ریختن بذر و رویش مجدد در سال بعد) دارد و با کمترین دخالت دوباره سبز می شود.
این گیاه که رشد بسیار سریعی دارد، بومی مناطق گرمسیری آمریکا است و عضوی از خانواده نیلوفرپیچیان (Convolvulaceae) به شمار می رود. پیچک سرو گزینه ای عالی برای پوشاندن آلاچیق ها و نرده ها است و معمولاً در عرض یک ماه پس از گرم شدن خاک شروع به گلدهی می کند.
هشدار ایمنی: توجه داشته باشید که این گیاه برای انسان و حیوانات خانگی (از جمله گربه و سگ) سمی است.
جدول مشخصات کلی گیاه
- نام رایج: پیچک سرو، نیلوفر پیچ سروی، پیچک مرغ مگس خوار
- نوع گیاه: رونده یک ساله
- ارتفاع بلوغ: ۱.۸ تا ۴.۵ متر (۶ تا ۱۵ فوت) طول
- گستردگی: ۰.۹ تا ۱.۸ متر
- نور مورد نیاز: آفتاب کامل
- نوع خاک: حاصلخیز، با زهکشی خوب، رطوبت یکنواخت
- زمان گلدهی: تابستان تا پاییز (خرداد تا مهر)
- رنگ گل: عمدتاً قرمز؛ به ندرت صورتی یا سفید
پیچک سرو شیپوری
اصول کاشت و مراقبت
برای داشتن گیاهی شاداب و پرگل، رعایت نکات زیر ضروری است:
نور و دما
پیچک سرو برای گلدهی به آفتاب کامل نیاز دارد. اگرچه می تواند در سایه جزئی نیز رشد کند، اما میزان گلدهی آن کاهش می یابد. این گیاه گرما را به خوبی تحمل می کند اما در برابر سرما بسیار حساس است و با شروع سرما سریعاً از بین می رود.
خاک و زهکشی
در بین سه فاکتور خاک (حاصلخیز بودن، زهکشی خوب و رطوبت)، زهکشی مهم ترین عامل است. این گیاه می تواند در خاک های مختلف رشد کند، اما اگر خاک زهکشی نداشته باشد و غرقابی شود، گیاه دچار استرس خواهد شد.
آبیاری
برای رشد سریع تر و گلدهی فراوان، آبیاری باید منظم باشد تا خاک همیشه مرطوب بماند (اما خیس و لجنی نشود). گیاه بالغ می تواند خشکی موقت را تحمل کند، اما رطوبت متعادل را ترجیح می دهد.
کوددهی
استفاده از یک کود متعادل طبق دستورالعمل محصول، باعث می شود گیاه بزرگ تر شده و گلدهی مطمئن تری داشته باشد.
قیم و تکیه گاه
از آنجا که پیچک سرو یک گیاه رونده واقعی است که به دور اجسام می پیچد، حتماً نیاز به یک ساختار عمودی برای بالا رفتن دارد. آربور (طاق بست)، پرگولا، ستون های ایوان یا شبکه های چوبی گزینه های مناسبی هستند. هنگام هدایت ساقه های رونده دقت کنید، زیرا بسیار ظریف هستند و به راحتی آسیب می بینند.
پیچک سرو متراکم
هرس و نگهداری
از آنجا که پیچک سرو رشد سریعی دارد، ممکن است بیش از حد متراکم شود که این امر باعث ایجاد رطوبت و بیماری می شود.
- هرس تابستانه: برای گردش هوا، گیاه را کمی تنک کنید. همچنین می توانید برای کنترل ارتفاع، آن را هرس کنید.
- پایان فصل: در طول زمستان و پس از قهوه ای شدن برگ ها، ساقه های مرده را از سطح زمین قطع کنید.
- مدیریت بذرها (Deadheading): اگر می خواهید از پخش شدن بیش از حد گیاه جلوگیری کنید، گل های پژمرده را قبل از اینکه به بذر تبدیل شوند بچینید.
تکثیر و کاشت بذر
ساده ترین روش تکثیر، اجازه دادن به گیاه برای خود-بذری است. کافی است گل های خشک شده را در پاییز روی بوته رها کنید تا بذرها به طور طبیعی روی زمین بریزند.
کاشت بذر در فضای بسته (نشا کردن)
برای اینکه در مناطق سردتر زودتر به گل برسید، می توانید ۴ تا ۶ هفته قبل از آخرین یخبندان، بذرها را در خانه بکارید:
- خیساندن: بذرها را ۲۴ ساعت قبل از کاشت در آب خیس کنید.
- خراش دادن (Scarification): سطح پوسته سخت بذر را به آرامی با سمباده بمالید تا خراش بردارد (این کار به جذب آب کمک می کند).
- کاشت: بذرها را در عمق حدود ۶ میلی متری (۱/۴ اینچ) خاک بکارید.
- دما: خاک را مرطوب و گرم (حداقل ۲۱ درجه سانتی گراد یا ۷۰ درجه فارنهایت) نگه دارید. جوانه زنی حدود ۱۰ روز طول می کشد.
پیچک سرو صبحگاهی
کشت در گلدان
پرورش پیچک سرو در گلدان امکان پذیر است، اما به نکات زیر توجه کنید:
- سایز گلدان: گلدانی سنگین (سفالی یا سرامیکی) با قطر حداقل ۳۰ سانتی متر (۱۲ اینچ) انتخاب کنید.
- وزنه: چون گیاه پس از رشد سنگین می شود، اگر گلدان سبک است، کف آن سنگریزه بریزید تا واژگون نشود.
- مکان ثابت: گلدان را در جایی قرار دهید که بتواند تمام تابستان بدون جابجایی باقی بماند و تکیه گاه مناسب داشته باشد.
آفات و مشکلات رایج
پیچک سرو گیاهی مقاوم است که معمولاً دچار مشکلات جدی نمی شود.
- زرد شدن برگ ها: معمولاً نشانه کمبود نور خورشید یا آبیاری بیش از حد است.
- آفات: این گیاه برای آهوها جذابیتی ندارد (آن را نمی خورند)، اما پرندگان شهدخوار، زنبورها و پروانه ها را به شدت جذب می کند.
- مهاجم بودن: توجه داشته باشید که این گیاه از خانواده “پیچک های وحشی” است و در برخی مناطق (مانند جنوب شرقی آمریکا) به عنوان علف هرز مهاجم شناخته می شود. مراقب باشید که به گیاهان دیگر نپیچد و آن ها را خفه نکند.
نتیجه گیری
پیچک سرو (Cypress Vine) با برگ های ظریف سرخس مانند و گل های سرخ آتشین، ترکیبی از لطافت و انرژی را به باغ می آورد. این گیاه اگرچه “درخت” نیست، اما با پوشش سبز و متراکم خود می تواند دیوارهای سبز زنده ای خلق کند که یادآور شکوه سروهای ایستاده است. کاشت این گیاه نه تنها زیبایی بصری فوق العاده ای ایجاد می کند، بلکه با جذب پرندگان و پروانه ها، پویایی و حیات را به فضای سبز شما هدیه می دهد.