پس زمینه گیاهان آپارتمانی مقاوم به کم نوری
خوشبختانه، ده ها گیاه آپارتمانی زیبا وجود دارند که در مکان های سایه دار رشد می کنند و این امکان را فراهم می سازند تا تقریباً در هر اتاقی، مجموعه ای متنوع از فضای سبز ایجاد کنید. به عنوان یک امتیاز مثبت، بسیاری از گیاهان آپارتمانی سایه دوست، نسبت به بی توجهی نیز مقاوم هستند (و گاهی حتی آن را ترجیح می دهند)، بنابراین برای راضی نگه داشتن آن ها نیازی نیست حتماً یک باغبان حرفه ای باشید.
از سرخس های ظریف تا نخل های مقاوم؛ این لیست شامل بهترین گیاهانی است که بدون نیاز به نور مستقیم خورشید، فضای داخلی خانه شما را سبز و پرانرژی می کنند.
(نام علمی: Epipremnum aureum)
این گیاه رونده استوایی، یکی از آسان ترین گیاهان آپارتمانی برای پرورش است که با شاخ و برگ هایی در رنگ ها و الگوهای متنوع عرضه می شود. پتوس را می توان هرس کرد و به صورت فشرده نگه داشت، یا اجازه داد از سبدهای آویز سرازیر شود، و یا آن را روی قیم های عمودی هدایت کرد.
پتوس
(نام علمی: .Philodendron spp)
فیلودندرون گیاه آپارتمانی بسیار آسان دیگر برای پرورش که شبیه به پتوس است. شاخ و برگ های آن در اندازه ها، شکل ها و رنگ های متنوعی وجود دارد. همچنین در آب و هوای معتدل، اگر دور از نور مستقیم خورشید باشد، می توان آن را در فضای باز نیز پرورش داد.
فیلودندرون
(نام علمی: .Calathea spp)
این گیاه محبوب که به نام های «گیاه مار زنگی»، «گیاه طاووس» یا «گیاه دعاگو» (Prayer Plant) نیز شناخته می شود، به خاطر شاخ و برگ های زیبای ابلقش پرورش داده می شود که در مجموعه ای از الگوها و رنگ های زنده وجود دارد. برخی از ارقام آن دارای برگ هایی با پشت بنفش یا قرمز هستند. کالاتیا هوای خشک یا باد کولر (کوران هوا) را دوست ندارد، بنابراین آن ها را در تراریوم، حمام یا سایر محیط های با رطوبت بالا پرورش دهید.
کالاتیا
(نام علمی: .Monstera spp)
این زیبایی استوایی که به نام های «گیاه پنیر سوئیسی» یا «فیلودندرون برگ شکافته» نیز شناخته می شود، برگ های سبز و باشکوهی دارد که با بلوغ گیاه، شکاف ها یا سوراخ های عمیقی روی آن ها ایجاد می شود. در طبیعت، این گیاهانِ رونده دوست دارند با ریشه های هوایی خود از درختان بالا بروند، بنابراین برای حمایت از صعود آن ها یک قیم خزه ای (Moss Pole) یا تکیه گاه دیگر فراهم کنید.
مانسترا
(نام علمی: Syngonium podophyllum)
دلیل نام گذاری این گیاه (Arrowhead به معنی پیکان/نوک تیر) با توجه به شکل متمایز برگ های نوک تیز آن که تنوع رنگی و الگوهای متفاوتی دارند، کاملاً مشهود است. با بلوغ گیاه، حالت رونده پیدا می کند و به راحتی از داربست یا سایر تکیه گاه های عمودی بالا می رود. اما می توانید با هرس منظم، آن را فشرده و پرپشت نگه دارید.
پنجه غازی
(نام علمی: .Asplenium spp)
این سرخس زیبا و گلدانی شکل، با برگ هایی که از یک رزت مرکزی (که شبیه لانه پرنده است) باز می شوند، یک نقطه کانونی خیره کننده برای میز یا پایه گلدان می سازد. مانند اکثر سرخس ها، این ساکن جنگل های بارانی در مکان های سایه دار به خوبی رشد می کند، اما شرایط خشک را دوست ندارد.
سرخس لانه پرنده
(نام علمی: Phlebodium aureum)
این سرخس در محیط های با رطوبت بالا رشد می کند، بنابراین برای افزایش سطح رطوبت، گهگاهی برگ ها را غبارپاشی کنید. این کار همچنین به جلوگیری از قهوه ای شدن لبه برگ ها کمک می کند.
سرخس ستاره آبی
(نام علمی: Fittonia albivenis)
این گیاه جذاب (که به نام گیاه موزاییکی نیز شناخته می شود) به خاطر رگبرگ های پیچیده ای که در سراسر شاخ و برگش وجود دارد نام گذاری شده است و برای روشن کردن گلدان های کوچک و تراریوم ها ایده آل است. برگ ها در ترکیبات رنگی و اندازه های مختلفی وجود دارند که معمولاً با رگبرگ های سفید، صورتی یا قرمز همراه هستند. اگرچه فیتونیا در طیف وسیعی از شرایط نوری به خوبی رشد می کند، اما این گیاه بومی جنگل های بارانی برای رشد به رطوبت کافی (خاک و هوا) نیاز دارد.
فیتونیا
(نام علمی: Zamioculcas zamiifolia)
زاموفیلیا که به دلیل منشأ آفریقایی اش “جواهر زنگبار” نیز نامیده می شود، به خاطر شاخ و برگ های خیره کننده اش که آنقدر سبز و براق هستند که گویی واکس خورده اند، ارزشمند است. همچنین می توانید انواع جدیدتر آن را با برگ های ابلق یا بنفش تیره پیدا کنید. یک گیاه عالی برای صاحبان فراموش کار، زیرا آبیاری گاه به گاه را تحمل می کند و می تواند سال ها قبل از نیاز به تعویض گلدان دوام بیاورد.
زاموفیلیا
(نام علمی: Chamaedorea elegans)
این نخل بومی آمریکای مرکزی که به نام نخل “Neanthe bella” نیز شناخته می شود، در دوران ویکتوریا محبوب شد، زمانی که اغلب به دلیل توانایی سازگاری با نور کم در اتاق های پذیرایی (Parlor) کم نور قرار می گرفت. شکل برازنده و شاخ و برگ های متراکم، آن را به یک المان زیبا در دکوراسیون تبدیل کرده است.
نخل شامادورا
(نام علمی: .Spathiphyllum spp)
اسپاتی فیلوم که معمولاً برای گل های سفید و نمایانش پرورش داده می شود، حتی زمانی که گل ندارد نیز یک گیاه برگی بسیار جذاب است، با برگ های سبز براق که گاهی با الگوهای ابلق تزیین شده اند. همچنین یکی از بهترین گیاهان آپارتمانی برای بهبود کیفیت هوای داخل خانه است. نور روشن منجر به گلدهی بهتر می شود، اما با قرار دادن آن ها در معرض نور مستقیم خورشید، برگ ها را نسوزانید.
گل چمچه ای
(نام علمی: .Aglaonema spp)
این گیاهی است که تقریباً در هر جایی می توانید پرورش دهید زیرا با طیف وسیعی از شرایط رشد داخلی، از جمله نور ضعیف، سازگار می شود. اکثر گونه ها دارای برگ های سبز پرپشتی هستند که با الگوهای جذاب نقره ای، صورتی یا قرمز تزیین شده اند. هنگامی که در نور روشن تر پرورش داده شوند، آگلونماها شکوفه های زیبایی شبیه به گل چمچه ای نیز تولید می کنند.
آگلونما
(نام علمی: Aspidistra elatior)
کمتر گیاهی می تواند سطوح نوری ضعیف را بهتر از این گیاه تحمل کند. این گیاه که به خاطر سرسختی اش (مانند چدن) نام گذاری شده است، می تواند تقریباً هر نوع بدرفتاری را تحمل کند، به استثنای آبیاری بیش از حد. رشد بسیار کندی دارد و اغلب سال ها طول می کشد تا به ارتفاع کامل خود برسد.
برگ عبایی
(نام علمی: Dieffenbachia)
این گیاه آپارتمانی بسیار سازگار که برای شاخ و برگ های ابلق و خیره کننده اش پرورش داده می شود، می تواند طیف وسیعی از شرایط نوری را تحمل کند و حتی در آب و هوای گرم تر اگر دور از نور مستقیم خورشید باشد، در فضای باز پرورش یابد. نام انگلیسی آن (Dumb Cane) به دلیل اثر سمی آن در صورت بلعیده شدن است که باعث تورم دهان و ناتوانی در صحبت کردن می شود، بنابراین آن را دور از دسترس حیوانات خانگی و کودکان نگه دارید.
دیفن باخیا
(نام علمی: Beaucarnea recurvata)
این ساکولنت با ظاهری عجیب و غریب که با دسته ای از برگ های بلند و باریک که مانند دم اسب از تنه جوانه می زنند پوشیده شده است، گاهی اوقات به دلیل پایه ضخیمش که به عنوان مخزن آب عمل می کند، “درخت پای فیل” نامیده می شود. این ویژگی به آن اجازه می دهد هفته ها بدون آب دوام بیاورد. با طیف وسیعی از شرایط نوری سازگار است.
نخل لیندا
(نام علمی: Haworthiopsis attentuata)
این ساکولنت بامزه و جمع وجور، با رشد کند خود، رزت های جذابی از برگ های گوشتی سبز تشکیل می دهد که با نوارهای خال خالی سفید برجسته تزیین شده اند. ایده آل برای تراریوم های کم نور یا هر طاقچه پنجره ای که نور مستقیم خورشید دریافت نمی کند.
هاورتیا گورخری
(نام علمی: Peperomia obtusifolia)
شاید هیچ گیاه آپارتمانی تنوع بیشتری در رنگ، بافت و شکل شاخ و برگ نسبت به پپرومیا ارائه ندهد. اکثر گونه ها همچنین اندازه کوچکی دارند که آن ها را برای قفسه ها، روی میزها و طاقچه پنجره ها کاملاً مناسب می کند. از آنجا که پپرومیاها بومی مناطق استوایی هستند، رطوبت متوسط تا بالا را ترجیح می دهند و در مکان هایی مانند تراریوم ها و حمام های با نور روشن رشد می کنند.
قاشقی
(نام علمی: Chlorophytum comosum)
یکی از محبوب ترین گیاهان آپارتمانی که وجود دارد؛ گیاه گندمی نور ضعیف و بی توجهی را تحمل می کند، اما در شرایط خوب رشد کرده و پاجوش های متعددی تولید می کند که به راحتی می توان آن ها را برای پرورش گیاهان جدید تکثیر کرد. همچنین یک تصفیه کننده موثر برای آلودگی هوای داخل خانه است.
گندمی
(نام علمی: .Sansevieria spp)
سانسوریا در توانایی زنده ماندن در تقریباً هر شرایطی، از جمله سطح نور کم و خشکی، شبیه به گیاه برگ عبایی است. شاخ و برگ پوست ماری آن معمولاً صاف یا کمی مقعر است، اما می توانید ارقام جالبی با برگ های پیچ خورده و لوله ای نیز پیدا کنید.
سانسوریا
(نام علمی: .Dracaena spp)
دراسیناها که به ویژه در برابر نور کم و سایر شرایط چالش برانگیز رشد داخلی بخشنده هستند، گیاهان آپارتمانی زیبایی با شاخ و برگ های شمشیری شکل جذاب در طیف وسیعی از رنگ های یکدست و ابلق می باشند. اگرچه ظاهر برخی از گونه ها شبیه درخت است، برخی دیگر فشرده و بوته ای هستند که آن ها را برای میز کار و روی میز ایده آل می کند.
دراسینا
(نام علمی: Begonia rex-cultorum)
این گیاهان آپارتمانی نمایان که به بگونیای برگ رنگی نیز معروف هستند، عمدتاً برای شاخ و برگ های فانتزی خود پرورش داده می شوند که در مجموعه ای تماشایی از اشکال، رنگ ها و بافت ها، از جمله برخی ارقام با برگ های مارپیچ، وجود دارند. آن ها برای تولید بهترین رنگ برگ به نور کافی نیاز دارند، که ایده آل آن پنجره رو به شرق یا غرب است.
بگونیا رکس
(نام علمی: Schlumbergera x buckleyi)
این کاکتوسی است که برای رشد نیاز به نور شدید خورشید ندارد و در واقع زمانی که آماده تولید غنچه های گل های زیبای زمستانی (و به موقع) خود می شود، تاریکی را ترجیح می دهد. اگرچه اغلب به عنوان یک گیاه تعطیلات (کریسمس) در نظر گرفته می شود، این کاکتوس های با عمر طولانی می توانند در صورت مراقبت خوب، سال ها زنده بمانند.
کاکتوس کریسمس
(نام علمی: Nephrolepis exaltata)
سرخس بوستون که بلافاصله با شاخه های کمانی و پرمانندش قابل تشخیص است، اگر به دنبال گیاهی برای نور کم هستید که روی پایه گلدان یا آویزان از سبد زیبا به نظر برسد، رقبای کمی دارد. تا زمانی که گیاهان را از هوای خشک و کوران سرد دور نگه دارید، در اکثر محیط های داخلی رشد خواهند کرد. در هوای گرم، آن ها به همان اندازه در پاسیو یا ایوان سایه دار احساس راحتی می کنند.
سرخس بوستون
(نام علمی: Schefflera actinophylla)
این درختچه همیشه سبز تایوانی که گاهی اوقات «درخت چتری کوتوله» نامیده می شود (زیرا برگ های پنجه ای آن مانند دنده های چتر باز می شوند)، بسیار کوچک تر از پسرعموی بلندقدتر خود (S. Actinophylla) می ماند، اما حتی زمانی که در داخل خانه رشد می کند، هنوز هم می تواند به ارتفاعات قابل توجهی برسد. اگرچه برگ ها معمولاً سبز تیره و براق هستند، می توانید ارقام جدیدتری را پیدا کنید که با لکه های طلایی، زرد یا کرم تزیین شده اند.
شفلرا پاکوتاه
نگهداری از گیاهان در محیط های کم نور قلق های خاص خود را دارد و نیازمند رویکردی متفاوت نسبت به گیاهان آفتاب دوست است؛ در اینجا ۵ اصل مهم برای حفظ سلامت این گیاهان را مرور می کنیم.
گیاهانی که در نور کم رشد می کنند معمولاً نرخ رشد کندتر و نیاز آبی کمتری نسبت به گیاهانی دارند که در معرض آفتاب روشن هستند. اجازه دهید خاک بین دو آبیاری کمی خشک شود تا از پوسیدگی ریشه جلوگیری کنید.
اگر به نظر می رسد گیاهان شما به سمت منبع نور کشیده می شوند (رشد علفی)، آن ها را به طور منظم بچرخانید تا نوردهی یکنواخت به آن ها برسد یا آن ها را به مکان دیگری با شرایط نوری روشن تر منتقل کنید. بسیاری از گیاهانی که نور کم را تحمل می کنند، ممکن است در نور کمی روشن تر یا متوسط در واقع بهتر رشد کنند.
بسیاری از گیاهان کم نور بومی مناطق استوایی هستند، جایی که نور سوزان خورشید توسط انبوهی از درختان و تاک های برگ دار فیلتر می شود. در اتاق های آفتاب گیرتر، گیاهان خود را از نور عقب ببرید یا در گرم ترین ساعات روز پرده ها را بکشید تا از سوختن یا تغییر رنگ برگ ها جلوگیری کنید.
اکثر گیاهان کم نور، کم توقع هستند (Light feeders). از بهار تا پاییز که گیاهان به طور فعال در حال رشد هستند، از یک کود مایع رقیق شده مخصوص گیاهان آپارتمانی استفاده کنید. در طول زمستان اصلاً کود ندهید.
اشکالی ندارد که گیاهان سایه دوست خود را در مکان هایی دور از پنجره قرار دهید، اما آن ها را به گوشه های تاریک و کثیف یا اتاق های بدون پنجره تبعید نکنید. اگر فضایی با نور طبیعی کم دارید، از نور مصنوعی مکمل (مانند لامپ های رشد فلورسنت یا LED) برای تقویت عملکرد گیاه استفاده کنید.
گیاهان آپارتمانی
زندگی در آپارتمان های امروزی، به خصوص در کلان شهرهای شلوغ ایران، اغلب ما را با چالش کمبود نور طبیعی مواجه می کند. شاید شما هم فکر می کردید که نداشتن پنجره های جنوبی یا نورگیر، به معنای خداحافظی با لذت پرورش گل و گیاه است؛ اما همان طور که در این لیست دیدید، طبیعت برای هر گوشه تاریک خانه هم راه حلی دارد.
گیاهانی مثل سانسوریا (زبان مادرشوهر)، پتوس و آگلونما نه تنها با شرایط نوری کمِ خانه های ما سازگارند، بلکه گیاهانی فوق العاده «جان سخت» هستند که با سبک زندگی پرمشغله امروزی همخوانی دارند. اگر وقت کافی برای رسیدگی روزانه ندارید یا نگرانید که «دستتان سبز نیست»، این لیست بهترین نقطه شروع برای شماست.
به یاد داشته باشید که در فرهنگ نگهداری گیاهان در ایران، معمولاً اشتیاق به آبیاری زیاد باعث از بین رفتن گیاه می شود تا کم آبی! گیاهان سایه دوست به دلیل دریافت نور کمتر، آب کمتری هم مصرف می کنند. پس مهم ترین لطف شما به این گیاهان، آبیاری نکردن تا زمان خشک شدن خاک است.
همین امروز با خرید یک گلدان کوچک زاموفیلیا یا قاشقی شروع کنید و ببینید چطور همین موجودات ساکت و مقاوم، حال و هوای خانه و روحیه شما را عوض می کنند. خانه شما، حتی در سایه، سزاوار سبز بودن است.
آیا منظور از «نور کم» این است که می توانم گیاه را در اتاق بدون پنجره یا دستشویی تاریک نگه دارم؟
خیر. هیچ گیاهی نمی تواند در تاریکی مطلق زنده بماند، زیرا برای فتوسنتز به نور نیاز دارد. منظور از نور کم، مکانی است که نور خورشید با فاصله (مثلاً ۲ تا ۳ متر از پنجره) به آن می تابد یا سایه ی روشن دارد. اگر فضایی دارید که هیچ پنجره ای ندارد، حتماً باید از لامپ های مخصوص رشد گیاه استفاده کنید، در غیر این صورت گیاه به مرور ضعیف شده و از بین می رود.
آیا نور لامپ های معمولی خانه (مهتابی یا LED سقفی) برای زنده ماندن این گیاهان کافی است؟
برای برخی از گیاهان بسیار مقاوم این لیست (مانند سانسوریا، زاموفیلیا و پتوس)، نورهای فلورسنت یا LED سفیدِ روشن در دفاتر یا خانه می تواند تا حد زیادی نیازشان را برطرف کند و آن ها را زنده نگه دارد. اما توجه داشته باشید که رشد آن ها با نور مصنوعیِ معمولی بسیار کند خواهد بود و نباید انتظار تولید برگ های جدید و سریع را داشته باشید.
چرا با اینکه به گیاه کم نورم آب زیادی نمی دهم، باز هم برگ هایش زرد می شود و می ریزد؟
این مشکل معمولاً به دلیل «عدم گردش هوا» یا «زهکشی نامناسب» است. حتی اگر کم آب بدهید، چون گیاه در سایه است، تبخیر سطحی خاک خیلی دیر انجام می شود. اگر خاک سنگین باشد یا سوراخ ته گلدان بسته باشد، ریشه در انتهای گلدان خفه می شود. مطمئن شوید خاک سبک است و بین دو آبیاری، خاک تا عمق ۳ تا ۴ سانتی متری کاملاً خشک شده باشد.
آیا این گیاهان در نور کم رشد سریعی دارند؟
خیر، باید انتظارتان را مدیریت کنید. نور، سوخت و انرژی گیاه است. وقتی نور کم باشد، کارخانه غذاسازی گیاه با سرعت پایین کار می کند؛ بنابراین رشد این گیاهان در سایه بسیار آهسته است. اگر می خواهید گیاهتان سریع تر بزرگ شود، باید آن را به مکان روشن تری (بدون نور مستقیم آفتاب) منتقل کنید.
اگر حیوان خانگی بازیگوش دارم، امن ترین گزینه در این لیست کدام است؟
بسیاری از گیاهان سایه دوست مثل دیفن باخیا یا پتوس سمی هستند. اگر نگران جویده شدن گیاه توسط سگ یا گربه هستید، گیاه گندمی (Spider Plant)، سرخس ها (Ferns)، نخل شامادورا و برگ عبایی امن ترین گزینه های این لیست برای حیوانات خانگی محسوب می شوند.
آیا شما هم جزو آن دسته افرادی هستید که عاشق سرسبزی خانه هستند، اما وقت (یا حوصله) رسیدگی به گل…
محیط گرم و پر از بخار حمام، فضایی ایده آل برای پرورش بسیاری از گیاهان آپارتمانی استوایی است که در…
نیلوفر پیچ معمولی (Common Morning Glory) اغلب اولین گیاه رونده و گلداری است که باغبانان با آن آشنا می شوند.…