بهترین گیاهان برای حمام و سرویس بهداشتی

محیط گرم و پر از بخار حمام، فضایی ایده آل برای پرورش بسیاری از گیاهان آپارتمانی استوایی است که در هوای خشک ترِ سایر نقاط خانه دچار مشکل می شوند. پرورش این گیاهان همیشه آسان نیست، زیرا ممکن است به جریانات هوای سرد (کوران) و نوسانات دمایی حساس باشند، اما قطعاً جزو چشم نوازترین گیاهان هستند. برخی از آن ها دارای شاخ و برگ های ابلق و رنگارنگ هستند و برخی دیگر گل های زیبایی تولید می کنند. تا زمانی که رطوبت مورد نیاز و شرایط گلخانه ای که عاشقش هستند را فراهم کنید، بدون نیاز به ناز و نوازش اضافی، شکوفا خواهند شد.

گیاهان مناسب برای حمام

برای تبدیل حمام به یک اسپای خانگی و واحه ای سرسبز، انتخاب گیاهانی که با رطوبت بالا و شرایط نوری خاص این محیط سازگار باشند، اهمیت ویژه ای دارد.

۱. آلوکازیا یا بابا آدم (Alocasia hybrids)

آلوکازیا با برگ های پهن و ظاهر استوایی اش، جلوه ای لوکس و جنگلی به فضای حمام می بخشد.

• اندازه: ارتفاع و پهنای ۶۰ تا ۱۸۰ سانتی متر (۲ تا ۶ فوت)، بسته به نوع و واریته.
• نور: گیاه را در مکانی قرار دهید که نور روشن و غیرمستقیم دریافت کند، مانند نزدیکی پنجره ای رو به شرق یا غرب. آن را دور از نور مستقیم خورشید نگه دارید، زیرا باعث سوختن برگ ها می شود.
• آبیاری: در طول فصل رشد (بهار تا پاییز) به طور منظم آبیاری کنید تا خاک به طور یکنواخت مرطوب بماند، اما غرقابی (لجن) نشود؛ در زمستان آبیاری را کاهش دهید.
• کوددهی: در طول بهار و تابستان، ماهی یک تا دو بار با کود مایع مخصوص گیاهان آپارتمانی (رقیق شده) تغذیه کنید.

اگرچه برخی از آلوکازیاها می توانند تا ارتفاع ۱۸۰ سانتی متر رشد کنند، اما می توانید فرم های فشرده و کوچک تری را نیز پیدا کنید که گاهی به آن ها «آلوکازیای جواهر» (Jewel Alocasias) گفته می شود و به اندازه ای کوچک هستند که روی پیشخوان روشویی حمام جا شوند. این زیبایی های استوایی در شرایط گلخانه ای رشد می کنند، بنابراین آن ها را از کوران هوای سرد دور نگه دارید و در دمای کمتر از ۱۵ درجه سانتی گراد (۶۰ درجه فارنهایت) قرار ندهید.

۲. سرخس لانه پرنده (Asplenium spp.)

این سرخس زیبا عاشق بخار و رطوبت حمام است و در چنین محیطی رشد عالی دارد.

• اندازه: ارتفاع تا ۹۰ تا ۱۵۰ سانتی متر (۳ تا ۵ فوت) و پهنای ۶۰ تا ۹۰ سانتی متر.
• نور: نور غیرمستقیم و فیلتر شده را ترجیح می دهد، مانند نور پنجره شمالی. از نور تند خورشید دوری کنید، زیرا می تواند برگ ها را بسوزاند.
• آبیاری: خاک گلدان را به طور یکنواخت مرطوب نگه دارید. به محض اینکه سطح خاک تقریبا خشک شد، آبیاری کنید.
• کوددهی: زمانی که گیاه در حال رشد فعال است، ماهی یک بار با غلظت نصف (نصف مقدار توصیه شده روی بسته کود) تغذیه کنید.

بسیاری از سرخس ها، مانند سرخس لانه پرنده و سرخس ستاره آبی (Blue Star Fern)، از رطوبت اضافی موجود در حمام لذت می برند. این رطوبت اضافی کمک می کند تا لبه برگ ها قهوه ای نشوند، البته به شرطی که گیاهان را به طور مداوم آبیاری کنید و آن ها را از باد سرد دور نگه دارید.

۳. درخت امضا یا کلوزیا (Clusia rosea)

این گیاه با قابلیت عجیب حکاکی روی برگ هایش، انتخابی متفاوت و جذاب برای فضای مرطوب است.

• اندازه: در داخل خانه به ندرت بلندتر از ۹۰ تا ۱۲۰ سانتی متر (۳ تا ۴ فوت) می شود.
• نور: نور غیرمستقیم متوسط تا روشن را ترجیح می دهد (مانند پنجره شرقی یا غربی). از نور مستقیم اجتناب کنید چون باعث سوختن برگ ها می شود.
• آبیاری: خاک را کمی مرطوب نگه دارید، اما نه غرقابی.
• کوددهی: در فصل رشد، ماهی یک بار با کود محلول در آب (رقیق شده به نصف غلظت) تغذیه کنید؛ در زمستان کود ندهید.

همان طور که از نامش پیداست (Autograph Tree)، منحصر به فردترین ویژگی «درخت امضا» قابلیت شخصی سازی آن است؛ شما می توانید نام یا حروف اول اسم خود را روی برگ های ضخیم و چرمی آن حک کنید (بنویسید) و اثر آن باقی می ماند. این گیاه در رطوبت بالا و دمای اتاق بین ۱۵ تا ۲۹ درجه سانتی گراد رشد عالی دارد. در مناطق خشک خانه، با استفاده از دستگاه بخور یا غبارپاشی (اسپری آب) روی برگ ها، گیاه را هیدراته نگه دارید.

۴. گیاه تنانته یا “هرگز هرگز” (Ctenanthe spp.)

این گیاه حساس به خشکی، در هوای همیشه مرطوب حمام، شاداب و سرحال می ماند.

• اندازه: ارتفاع ۳۰ تا ۹۰ سانتی متر (۱۲ تا ۳۶ اینچ).
• نور: در نور متوسط و غیرمستقیم پنجره شمالی یا شرقی قرار دهید؛ برگ ها به نور شدید خورشید حساس هستند.
• آبیاری: خاک را مرطوب نگه دارید، اما خیس و لجن نشود. از آب مقطر یا تصفیه شده استفاده کنید، زیرا این گیاهان به املاح و نمک های موجود در آب لوله کشی حساس هستند.
• کوددهی: در فصل رشد، ماهی یک بار با کود محلول در آب (با نصف غلظت) تغذیه کنید؛ در زمستان کود ندهید.

تنانته یک گیاه عالی برای حمام است زیرا در شرایط نوری کم که در بسیاری از حمام ها وجود دارد، به خوبی رشد می کند. وقتی سطح رطوبت به زیر ۴۰٪ برسد، احتمال آسیب دیدن برگ ها وجود دارد، بنابراین از قرار دادن گیاه در مناطق خشک خانه یا نزدیک دریچه های گرمایشی و سرمایشی خودداری کنید.

۵. سرخس پاییزه (Dryopteris spp.)

سرخس پاییزه با طیف رنگی مسی و نارنجی، نمایشی از رنگ های گرم را به حمام شما می آورد.

• اندازه: ارتفاع ۶۰ تا ۹۰ سانتی متر (۲۴ تا ۳۶ اینچ).
• نور: نور روشن و فیلتر شده بهترین گزینه است. از قرار دادن در معرض نور مستقیم خورشید خودداری کنید.
• آبیاری: مخلوط خاک گلدان را به طور یکنواخت مرطوب نگه دارید و به محض اینکه سطح خاک تقریبا خشک شد، آبیاری کنید.
• کوددهی: در فصل رشد، ماهی یک بار با کود محلول در آب (با نصف غلظت) تغذیه کنید؛ در زمستان کود ندهید.

این هم یک سرخس دیگر که با حمام سازگار است و به خاطر برگ های خوش رنگ و منحصربه فردش شناخته می شود. برگ های جدید به رنگ مسی-نارنجی غنی ظاهر می شوند، سپس به سبز عسلی تغییر رنگ داده و در نهایت سبز تیره می شوند. از قرار دادن آن در معرض باد سرد خودداری کنید، زیرا باعث قهوه ای شدن نوک و لبه های برگ می شود.

۶. پتوس (Epipremnum aureum)

پتوس یکی از مقاوم ترین و سازگارترین گیاهان است که در فضای مرطوب حمام به خوبی رشد می کند.

• اندازه: شاخه های رونده به طول ۱.۸ تا ۳ متر (۶ تا ۱۰ فوت).
• نور: نور غیرمستقیم روشن را ترجیح می دهد، اما نور کم را هم تحمل می کند. اگر نور خیلی کم باشد، برگ ها حالت ابلق (دورنگی) خود را از دست می دهند.
• آبیاری: اجازه دهید بین دو آبیاری، حدود ۲ تا ۳ سانتی متر از سطح خاک خشک شود.
• کوددهی: نیاز غذایی کمی دارد؛ زمانی که گیاه در حال رشد فعال است، هر ۱ تا ۳ ماه یک بار از کود مایع متعادل استفاده کنید.

این گیاه رونده ی استوایی محبوب، محیطی با رطوبت بالا (شبیه به زیستگاه بومی اش) را ترجیح می دهد، اما رطوبت متوسط خانه را هم تحمل می کند. پتوس طیف وسیعی از نورها، از نور کم تا نور غیرمستقیم روشن را می پذیرد. می توان آن را در سبدهای آویز کاشت یا اگر تکیه گاهی مانند قیم خزه دار یا ساختار بالارونده برایش فراهم کنید، به عنوان گیاه بالارونده رشد می کند.

۷. فیلودندرون (Philodendron spp.)

فیلودندرون با تنوع بالای شکل برگ ها و عادت رشد، گزینه ای سازگار و زیبا برای هر نوع حمامی است.

• اندازه: شاخه های رونده تا طول ۲.۵ متر (۸ فوت).
• نور: نور کم را تحمل می کند، اما در نور متوسط تا روشن سریع تر رشد می کند.
• آبیاری: خاکی با رطوبت یکنواخت را ترجیح می دهد اما نباید غرقابی شود. اگر ۲ تا ۳ سانتی متر از سطح خاک خشک شد، آبیاری کنید.
• کوددهی: از بهار تا پاییز از کود محلول در آب مخصوص گیاهان آپارتمانی استفاده کنید.

فیلودندرون ها تنوع زیادی در اندازه و عادات رشد دارند، از انواع رونده گرفته تا بوته های بلند و درخت مانند. اگرچه برگ های قلبی شکل در آن ها رایج است، اما می توانید واریته هایی با برگ های بیل شکل، دارای بریدگی های عمیق و نیزه ای شکل پیدا کنید که برخی دارای برگ های ابلق بسیار زیبایی هستند. مانند پتوس، این گیاهان استوایی محیط مرطوب را ترجیح می دهند اما رطوبت معمول خانه را نیز تحمل می کنند.

۸. سینگونیوم یا پنجه کلاغی (Syngonium podophyllum)

سینگونیوم با برگ های پیکانی که به مرور تغییر شکل می دهند، تنوعی جذاب را به فضای مرطوب هدیه می دهد.

• اندازه: به صورت رونده یا بالارونده تا حدود ۱.۸ متر (۶ فوت) رشد می کند.
• نور: نور روشن و غیرمستقیم را ترجیح می دهد، مثلاً جلوی پنجره شرقی یا غربی.
• آبیاری: خاکی با رطوبت یکنواخت را می پسندد اما نه غرقابی. زمانی که ۲ تا ۵ سانتی متر از سطح خاک خشک شد، آبیاری کنید.
• کوددهی: از بهار تا پاییز از کود محلول در آب مخصوص گیاهان آپارتمانی استفاده کنید.

این گیاه آپارتمانیِ همه کاره، یک بالارونده ی مشتاق است اما می توان آن را هرس کرد تا فشرده و پرپشت باقی بماند. یک ویژگی غیرمعمول سینگونیوم این است که شکل برگ ها با بلوغ گیاه تغییر می کند؛ ابتدا به شکل پیکان (نیزه) هستند و با گذشت زمان چند بخشی (لوب دار) می شوند. برای بهترین نتیجه، آن را در محیطی گرم و مرطوب و دور از نور مستقیم خورشید پرورش دهید.

۹. برگ بیدی یا تردسکانتیا (Tradescantia spp.)

رگ بیدی با برگ های رنگارنگ و شاخه های آویزان، گزینه ای بی نظیر برای آراستن طبقات یا آویزهای حمام است.

• اندازه: ارتفاع ۵ تا ۱۰ سانتی متر، اما شاخه های آن تا ۹۰ سانتی متر آویزان می شوند.
• نور: در نور روشن و غیرمستقیم پرورش دهید. نور ناکافی باعث می شود گیاه علفی شده، ساقه ها باریک شوند و پرپشتی خود را از دست بدهند.
• آبیاری: برگ بیدی ها خاک مرطوب را ترجیح می دهند؛ برای جلوگیری از پوسیدگی ریشه از آبیاری بیش از حد خودداری کنید.
• کوددهی: ماهانه از کود مایع متعادل مخصوص گیاهان آپارتمانی استفاده کنید.

این گیاه رونده که رشد آسانی دارد، دارای برگ های رنگارنگ و راه راه است و حالتی آویزان دارد که وقتی از گلدان یا سبد آویز سرازیر می شود، منظره زیبایی می سازد. برگ بیدی در رطوبت متوسط تا بالا بهترین رشد را دارد. اگر دیدید نوک برگ ها شروع به قهوه ای شدن می کنند، می تواند نشانه ای از پایین بودن رطوبت باشد.

۱۰. فیتونیا یا گیاه عصب (Fittonia albivenis)

فیتونیا با رگبرگ های رنگی و نقش های موزاییکی، جواهری کوچک برای فضای مرطوب است.

• اندازه: ۱۵ تا ۲۰ سانتی متر ارتفاع.
• نور: نور غیرمستقیم کم تا متوسط. آن را از نور شدید خورشید دور نگه دارید.
• آبیاری: زمانی که سطح خاک شروع به خشک شدن کرد، آبیاری کنید. افتادگی و پژمردگی برگ ها نشانه دیگری است که گیاه شما نیاز به آب دارد.
• کوددهی: ماهی یک بار با استفاده از کود مایع رقیق شده گیاهان آپارتمانی.

این گیاه جذاب که به خاطر رگبرگ های پیچیده و رنگی روی برگ هایش نام گذاری شده (گاهی به آن گیاه موزاییکی هم می گویند)، برای روشن کردن گلدان های کوچک و تراریوم ها (باغ های شیشه ای) ایده آل است. اگرچه فیتونیا در شرایط نوری مختلف به خوبی رشد می کند، اما این گیاه بومی جنگل های بارانی برای جلوگیری از قهوه ای و خشک شدن برگ های رنگارنگش، به رطوبت کافی نیاز دارد.

۱۱. آگلونما یا همیشه سبز چینی (Aglaonema spp.)

آگلونما با تحمل فوق العاده نسبت به نور کم، انتخابی هوشمندانه برای حمام های بدون پنجره یا کم نور است.

• اندازه: ۶۰ تا ۹۰ سانتی متر ارتفاع.
• نور: نور کم (در حدی که بتوانید کتاب بخوانید) کافی است. هرگز در نور مستقیم خورشید قرار ندهید.
• آبیاری: خاک را به طور یکنواخت مرطوب نگه دارید، اما غرقابی نشود. برگ های قهوه ای می تواند ناشی از کم آبی، رطوبت کم یا باد سرد باشد.
• کوددهی: ماهی یک بار در بهار و تابستان. از کوددهی در زمستان خودداری کنید.

این گیاهی است که می توانید تقریباً در هر جایی پرورش دهید، زیرا با طیف وسیعی از شرایط داخلی، از جمله نور ضعیف، سازگار است. بیشتر واریته ها دارای برگ های سبز شاداب با نقش های نقره ای، صورتی یا قرمز هستند. وقتی آگلونما در نور روشن تر پرورش داده شود، گل های زیبایی شبیه به گل اسپاتی فیلوم (Peace Lily) نیز تولید می کند.

۱۲. پپرومیا یا قاشقی (Peperomia obtusifolia)

پپرومیا با جثه کوچک و تنوع بالا، گزینه ای عالی برای قرارگیری روی قفسه ها و لبه پنجره های حمام است.

• اندازه: ۱۵ تا ۳۰ سانتی متر ارتفاع.
• نور: نور کم را تحمل می کند، اما برای داشتن بهترین رنگ برگ، آن را در نور روشن و غیرمستقیم (مانند پنجره شرقی یا غربی) قرار دهید. همچنین می تواند زیر نور فلورسنت (مهتابی) رشد کند.
• آبیاری: هر ۷ تا ۱۰ روز یک بار، یا زمانی که ۲ تا ۵ سانتی متر از سطح خاک با لمس دست خشک احساس شد.
• کوددهی: از اوایل بهار تا اواخر تابستان، ماهی یک بار کود مایع رقیق شده بدهید. در زمستان کود ندهید.

شاید هیچ گیاه آپارتمانی دیگری تنوعی بیشتر از پپرومیا در رنگ، بافت و شکل برگ ها ارائه ندهد. اکثر واریته ها اندازه کوچکی دارند که آن ها را برای قفسه ها، روی میز و لبه پنجره ها بسیار مناسب می کند. از آنجا که پپرومیا بومی مناطق گرمسیری است، رطوبت متوسط تا بالا را ترجیح می دهد و در مکان هایی مانند تراریوم ها و حمام های با نور روشن رشد می کند.

نکات مراقبتی برای گیاهان حمام

نگهداری از گیاهان در محیط مرطوب حمام اصول خاصی دارد که رعایت آن ها ضامن سلامت و شادابی همیشگی گیاهان شماست.

۱. رطوبت را تقویت کنید

بسیاری از گیاهان آپارتمانی استوایی، رطوبت بالای ۴۰ درصد را ترجیح می دهند که حفظ آن حتی در حمام دشوار است، به خصوص در توالت های مهمان یا حمام هایی که کم استفاده می شوند. برای افزایش رطوبت اطراف گیاهان، می توانید گهگاهی آن ها را غبارپاشی (اسپری) کنید یا گلدان هایشان را روی یک سینی یا زیرگلدانی کم عمق پر از سنگریزه و آب قرار دهید (جزیره درست کنید). یا سعی کنید گیاهان کوچک تر مانند «آلوکازیای جواهر» و «فیتونیا» را در یک تراریوم دربسته پرورش دهید.

۲. رطوبت هوا را جایگزین آبیاری نکنید

این گیاهان اگر در یک اتاق مرطوب باشند ممکن است نسبت به اتاق خشک به آبیاری کمتری نیاز داشته باشند، اما نمی توانید آبیاری را به طور کامل قطع کنید. سطح رطوبت خاک را مرتباً بررسی کنید و در صورت نیاز آبیاری کنید.

۳. گیاهان را به دوش دعوت کنید

به استثنای گیاهانی که آب روی برگ هایشان را دوست ندارند (مانند بگونیا رکس)، بیشتر گیاهان حمام از بخار و رطوبت ناشی از یک دوش ملایم با آب ولرم (نه داغ) سود می برند. دوش گرفتن گهگاهی همچنین به شستن گرد و غبار جمع شده روی برگ ها کمک می کند.

۴. نیازهای نوری را در نظر بگیرید

بسیاری از گیاهانی که در رطوبت بالا رشد می کنند، به نور روشن فراوانی هم نیاز دارند. قبل از اینکه حمام خود را به خانه ای برای گیاهان تبدیل کنید، مطمئن شوید که پنجره یا نورگیر دارد. گزینه دیگر این است که حمام خود را با نور فلورسنت (مهتابی) روشن کنید، که اغلب برای گیاهانی که سطح نور پایین تر را تحمل می کنند، کافی است.

۵. فضای کافی در حمام ندارید؟

این گیاهان همچنین از رشد در یک آشپزخانه آفتاب گیر خوشحال خواهند شد، جایی که از رطوبت اضافی موجود در هوا که هنگام پخت و پز و شستن ظروف ایجاد می شود، بهره مند می شوند. فقط از قرار دادن آن ها در نزدیکی منابع حرارتی مانند فر یا اجاق گاز خودداری کنید. یک لبه پنجره روشن در بالای سینک ظرفشویی مکانی ایده آل است.

خرید بذر

نتیجه گیری

محیط گرم و مرطوب حمام، فضایی ایده آل برای رشد گیاهان استوایی مانند پتوس، سرخس و بابا آدم است که در هوای خشکِ سایر نقاط خانه دچار مشکل می شوند، اما برای موفقیت در پرورش این جنگل کوچک خانگی، باید علاوه بر لذت بردن از رطوبت، به تأمین نور کافی (حتی مصنوعی) و محافظت گیاهان از شوک های دمایی و باد سرد توجه ویژه ای داشته باشید.