علف مار گیاهی بوته ای و تک پایه است که با بذر تکثیر شده و عمر چند ساله دارد. این گیاه از تیره میخک سانان است که با نام خاورک نیز شناخته می شود و در نواحی گرمسیری دنیا رشد می کند. علف مار جز گیاهان دارویی محسوب شده و از قسمت های مختلف آن مانند ریشه، برگ، ساقه، میوه و بذر آن می توان در درمان بسیاری از بیماری ها، بخصوص امراض کبد و طحال استفاده کرد. این گیاه در مصارف غذایی و لوازم آرایشی هم کاربرد دارد و جز گیاهان وحشی و خود رو می باشد. که در نواحی کم ارتفاع و گرم و مرطوب می روید. در بیشتر نواحی ایران در صورت فراهم بودن شرایط قابلیت رویش دارد. دامنه های البرز، آذربایجان غربی، اردبیل(دشت مغان)، اراک، گلپایگان، کرمانشاه، شیراز، یزد، کرمان، سیستان و بلوچستان و هرمزگان محل های رویش این گیاه در ایران است. کشور اسپانیا بزرگترین تولید کننده این گیاه در جهان است.
مشخصات ظاهری علف مار:
علف مار به صورت بذر تکثیر شده و به شکل درختچه رشد می کند. این گیاه مقاوم در مقابل خشکی و گرمای شدید بوده و ریشه آن می تواند تا اعماق زیادی درون خاک نفوذ کند تا بتواند رطوبت مورد نیاز خود را تامین کند. علف مار گیاه خار داری است و دارای انشعابات فراوان است. اغلب به صورت آویزان و خزنده در لابه لای خاک و صخره ها دیده می شود. ساقه ای پوشیده از کرک با انشعابات سخت و گسترده دارد. این گیاه مانند سنگ فرش بر روی زمین گسترده و پهن می شود. گل های به نسبت بزرگی دارد. گل های این گیاه چهار کاسبرگ به رنگ سفید و گاهی متمایل به قرمز دارد که به هنگام شکفتن زیبایی خاصی به آن می دهد. کاسبرگ های بیرونی این گیاه از کاسبرگ های درونی آن بزرگتر است. در درون گل این گیاه میله و پرچم هایی به رنگ بنفش وجود دارد که زیبای گل را دو چندان می کند. علف مار دارای برگ های متناوب، مدور، کرک دار، و تخم مرغی شکل است. میوه این گیاه هم بیضی شکل، بسته، گوشتی، مغزدار و پهن است. که در ابتدای رویش به رنگ سبز بوده و به مرور به رنگ قرمز تغییر رنگ می دهد. ارتفاع این گیاه در صورت فراهم بودن شرایط اقلیمی، در نهایت رشد بین 60 تا 130 سانتیمتر در نوسان است.
شرایط کاشت بذر علف مار:
علف مار به دو شکل کاشت مستقیم و غیر مستقیم بذر تکثیر می شود. برای کاشت مستقیم علف مار، ابتدا بذر مناسب آن تهیه می شود. پس از آن زمین محل کاشت مشخص شده شخم زده شده و آماده می گردد. زمان مناسب برای کاشت مستقیم بذر علف مار پایان سرمای بهاری می باشد. بذر این گیاه در عمق کمتر از 10 میلیمتر درون خاک قرار داده می شود.
باید توجه داشت که از نظر سطحی نقاط محل کاشت باید فاصله ای در حدود 30 تا 40 سانتیمتر داشته باشند تا گیاه فضای کافی برای رشد داشته باشد. در پایان بستر خاک محل کاشت به صورت بارانی آبیاری می شود و بهتر است تا زمان جوانه زدن بذر بستر خاک محل کاشت مرطوب نگاه داشته شود. معمولا بین 7 تا 20 روز گیاه جوانه زده و شروع به رشد می کند.
در روش غیر مستقیم که زمان مناسب برای آن اواخر زمستان تا اوایل بهار است ابتدا خزانه و سینی کاشت آماده شده و طبق روال بذر گیاه در آن قرار داده می شود تا جوانه بزند و رشد کند و وقتی که نشاء به حد مطلوبی از رشد رسید در پایان سرمای بهاری به زمین و مکان اصلی منتقل می شود. دمای مناسب برای رشد این گیاه بین 15 تا 35 درجه سانتیگراد کفایت می کند. مصرف آب این گیاه در حد متوسط است که در یک دوره زمانی مشخص بطور منظم باید آبیاری شود. محل کاشت این گیاه باید در معرض تابش نور مستقیم خورشید باشد. تا بتواند از نور کامل خورشید برای رشد بهرمند شود.
خواص و مزایای علف مار:
ریشه این گیاه می تواند به عنوان منقبض کننده عضلات، تسکین دهنده درد و روماتیسم مفید باشد و ازخاکستر ریشه هم می توان به عنوان منبع نمک استفاده کرد. پوست ریشه علف مار، اشتها آور و مفید برای درمان زخم های چرکین، درمان سر درد و دندان درد می باشد.
پوست ساقه این گیاه می تواند برای درمان نقرس و از بین بردن عفونت سینه موثر باشد. ساقه و ریشه آن ضد اسهال و تب بر است. میوه علف مار به همراه عسل برای رفع سرماخوردگی و درمان سیاتیک استفاده می شود. دانه های علف مار در درمان نازایی و قاعدگی دردناک، درمان سل، تهیه مواد آرایشی صورت و مو کاربرد دارد.
نور مناسب: آفتاب کامل | خاک مناسب: خاک حاصلخیز | دمای مناسب: بین 10 تا 40 درجه | آبیاری مناسب: کم |
فاصله کاشت: 30-40 سانتیمتر | دوره زندگی: یک ساله | دوره بلوغ: 95 روزه | ارتفاع گیاه: 60-130 سانتیمتر |
نقد و بررسیها
Clear filtersهنوز بررسیای ثبت نشده است.